آرینا خبر - رامین حسن زاده - چهارشنبه سوری، یکی از جشن‌های سنتی، باستانی، بسیار مهم ایران و ایرانیان باستان با تاریخچه، آداب و رسوم مخصوص خود و جشنی پر از شور، لذت،  شادمانی و هیجان است که مهم‌ترین عنصر این جشن، برافروختن آتش و پریدن از روی آن مشخصهٔ اصلی این آیین باستانی می باشد و برخی رفتارهای نمادین دیگر به‌ صورت جمعی که در فضای باز برگزار می‌شود تا با این کار بیماری و مشکلات را به آتش بسپارند و سرخی، نیرو و گرما را از آتش هدیه بگیرند ضمن اینکه آریایی‌ها آتش را پاک‌کننده و وسیله‌ای برای تطهیر و پاک‌سازی خود می‌دانستند.

چهارشنبه سوری هر ساله در غروب آخرین سه‌شنبه سال خورشیدی و پیش از فرارسیدن نوروز برگزار می‌شود و مقدمه‌ای برای استقبال از سال نو و فصل بهار به حساب می‌آید.

آیین باستانی چهارشنبه سوری شامل رسوم مختلفی از بوته افروزی، آتش‌افروزی و آتش‌بازی، دورهمی‌های خانوادگی تا خوردن آجیل مشکل‌گشا، قاشق‌زنی، بخت‌گشایی و گره‌گشایی، کوزه‌ شکنی، فال گوش نشینی، شال اندازی، فال گرفتن با بولونی (کوزه دهان گشاد کوچک)، بالن آرزوها،  پختن آش،  شاهنامه‌خوانی و… می‌شود که برخی از این آداب و رسوم متاسفانه به فراموشی سپرده شده‌اند.

رامین حسن زاده - فعال رسانه ای و مدیر مسئول آرینا خبر

پایگاه خبری و اطلاع رسانی ایرانیان

 شب چهارشنبه سوری بر اساس سنت و رسوم قدیمی، شب گرفتن سرخی ها به عنوان سمبل نشاط و شادی و شب وا نهادن زردی های سستی و غم است و ایرانیان با روشن کردن آتش با جمع آوری بوته های خشک اقدام به جشن و پایکوبی در کنار آتش می کردند.

در سه دهه و سال‌های اخیر، به‌ جای اجرای چنین سنت‌های زیبا و لطیف ایرانی، برخی از مردم به اشتباه به ترقه بازی و انفجار مواد محترقه و مواد منفجره به شکل های مختلف روی آورده‌اند و آنقدر این رفتارها فراگیر شده که لطافت و صمیمیت این سنت تاریخی را تحت الشعاع قرار داده است و شهرها، خیابان ها و کوچه ها را به صحنه‌ ترافیک، مزاحمت و جنگ بدون توجه به وضعیت سلامتی برخی افراد بیمار: مانند سالمندان، زنان باردار، بیماران قلبی و عروقی و ... بدل کرده اند.

متأسفانه هر سال به‌جای این که با جشن گرفتن اصولی چهارشنبه‌سوری همگی با شادمانی با هم به استقبال بهار برویم شاهد اتفاقات ناگواری در جامعه و رنجش مردم در این شب هستیم.

در سال های اخیر طبق گزارش های مختلف رسانه های جمعی خطرات مختلف برگزاری غیر متعارف و من درآوری، هنجار شکنی، مزاحمت برای خانواده ها، خشونت و سر و صدا، ایجاد ترافیک جهت تماشا و سرگرمی، صدمات مالی و جانی به مردم و ... را با انفجارهای مواد محترقه و مواد منفجره به شکل های مختلف شاهد هستیم که تمام دستگاه های امدادی و اداری را به زحمت مضاعف دچار می کنند بدون آنکه به رعایت نکات ایمنی برگزاری مراسم باستانی چهارشنبه سوری و خطرات بالقوه آن توجه شود و مراعات حال افراد بیمار، سالمند، زنان باردار، بیماران قلبی  و ... در نظر گرفته شود.

آیا به راستی خیابان ها و کوچه های شهرها، جای چنین رفتارهای پر خطری می باشد که برگزاری این مراسم آیین باستانی و ملی به انحراف کشیده شود و در صورت ایجاد هر گونه حادثه و صدمه آیا افراد خطا کار حاضر به پذیرش و جبران اشتباه خود در صدمه زدن به جان و مال مردم هستند که در نتیجه ارزش واقعی این جشن سنتی و ملی را زیر سوال می برنند.

برگزاری آیین مهم و ملی چهارشنبه سوری نباید مغایر با عرف و منش جامعه، نظیر آنچه که امروزه تحت نام چهارشنبه سوری شاهد آن هستیم و در هیچ کدام از این آیین‌ها و رسم و رسوم ها دیده نمی‌شود این چنین به اشتباه برگزار شود، کسانی که با منفجر کردن انواع مواد محترقه و مواد منفجره، پراکندن آتش و رفتارهای خشونت آمیز، ایجاد آلودگی صوتی و سر و صدا، سلامتی مردم را هدف می‌گیرند و با رفتاری آمیخته به هرج و مرج روحی، آیین چهارشنبه سوری را تحریف می کنند.

یقینا دستگاه های مختلف اداری فرهنگی و هنری با آن همه دریافت بودجه سالانه در زمینه برگزاری صحیح مراسم باستانی و سنتی چهارشنبه سوری مرتکب قصور و کوتاهی شده و به این جشن ملی بی توجه بوده و هستند و فقط واژه آتش را بدون توجه به ریشه، تاریخچه و فلسفه آن در این مراسم ملی می بیننند نه آداب و رسم و رسوم خوب این آیین و جشن ملی و باستانی را، چرا که چهارشنبه سوری یک رویداد فرهنگی و فرصتی برای تکریم و احترام بزرگترها است و چه بخواهند و چه نخواهند چهارشنبه سوری واقعیتی انکار ناپذیر برای جامعه ایران و ایرانیان و فرزندان آن در تمام نقاط جهان است.

البته برپایی غلط آیین چهارشنبه سوری نباید توسط عده ای محدود و نا آگاه تبدیل به ایجاد محلی برای ایجاد رفتارهای خشونت آمیز، بر هم زدن نظم عمومی، بر هم زدن امنیت و آسایش عمومی، ایجاد رعب و وحشت، تخریب اموال: عمومی، دولتی، خصوصی و بروز هیجان های کاذب و ایجاد مزاحمت برای مردم و خانواده ها و صحنه حضور و درگیری نیروهای انتظامی و امنیتی در برخورد با مردم و خانواده های حضور یافته در مراسم چهارشنبه سوری در کوچه و خیابان ها و ایجاد زحمت برای کادر درمان در بیمارستان ها و دستگاههای امدادی، امنیتی، انتظامی و نظارتی و ...  تبدیل گردد.

امید است تا مراسم چهارشنبه سوری با رسم و رسوم خوب سنت دیرین ایرانی در محیط امن و شاداب برگزار شود و نباید گذاشت در اثر هیجانات متفاوت و کاذب اصالت تاریخی این مراسم تاریخی از بین برود.

در حقیقت سنت باستانی و تاریخی چهار شنبه سوری با برگزاری اشتباه آن بدون توجه به رسم و رسوم و تاریخچه این آیین ملی به خاطر خطرات و صدمات جانی و مالی ناشی از انفجار مواد محترقه و مواد منفجره  و ... مورد تهدید از بین رفتن واقع شده است.

بیائید نگذاریم در اثر هیجانات متفاوت و کاذب و برگزاری اشتباه مراسم چهارشنبه سوری بدون توجه به رسم و رسوم آن، اصالت تاریخی این جشن ملی پیش از فرا رسیدن سال نو و فصل بهار از بین برود.

در برپایی و برگزاری مراسم چهارشنبه سوری که یکی از آیین های قدیمی ایرانیان است نباید با بی احتیاطی و بی توجهی به نکات ایمنی و سهل انگاری،  رفتارهای پر خطر و ایجاد سر و صدای ناهنجار و انفجارهای مهیب در کوچه و خیابان ها، سبب بروز استرس، اضطراب، آسیب های جسمی و روحی و صدمه جانی به افراد آسیب پذیرجامعه همانند: سالمندان، زنان باردار، بیماران قلبی و عروقی، کودکان و ... شد و با سلب آسایش به حقوق اجتماعی مردم تعرض کرد و زندگی را برای دیگران تلخ کرد.

یقینا هر گونه سهل انگاری، بی توجهی به نکات ایمنی و رفتارهای غیر متعارف و هنجارشکن و ایجاد مزاحمت در اماکن عمومی در برپایی مراسم چهارشنبه سوری می تواند سبب اتفاقات ناخوشایند و زیان های غیر قابل جبران جانی و مالی سنگین در پی داشته باشد و بر امنیت اجتماعی جامعه تاثیر منفی بگذارد که در این صورت به علت سلب آسایش مردم، نیروهای انتظامی و امنیتی طبق دستور مراجع اداری موظف به حضور و مداخله می شوند.

همچنین شایسته است تا افراد با رعایت دستورالمعل های بهداشتی در مراسم های پر تراکم چهارشنبه سوری ضریب احتمال انتشار بیماری های ویروسی را در جمع کاهش دهند.

در برپایی مراسم چهارشنبه سوری باید با آگاه سازی به چگونگی ایمن برگزاری این مراسم باستانی و سنتی توجه داشت و خطرهای بالقوه این ایام را در چهارچوب قوانین جامعه و عرف تربیتی خانواده ها به خوبی برای فرزندان توضیح داد و یادآور شد که با رعایت نکات ایمنی و پرهیز از اعمال پر خطر و خطرناک نباید شادکامی دیگران را با رفتاری اشتباه به تلخی تبدیل کنند.

در رویداد فرهنگی چهارشنبه سوری که یکی از آیینهای باستانی ایرانیان و فرصتی است برای تکریم و احترام بزرگترها، باید با قانون مداری و توجه به نکات ایمنی و رعایت پروتکل‌های بهداشتی و پرهیز از آسیب و صدمه دیدن دیگران، فضای شادی را برای خانواده بوجود آورد.

پس امید است تا کلیه عزیزان با خواندن این مطالب، زیبایی این رسم کهن ایرانی را با انجام کارهای خطرناک و استفاده از وسایل خطرناک آتش بازی خراب نکنند و از خطرات چهارشنبه سوری بکاهند و به درستی و به زیبایی این آیین باستانی را برگزار کنند.

شایسته است تا با همت شورای عالی امنیت ملی کشور و درایت و تدبیر دبیر محترم و اعضای محترم این شورا ترتیبی اتخاذ گردد تا شهرداری ها در سراسر کشور در بر پایی باشکوه و صحیح مراسم چهارشنبه سوری نقش داشته و مکلف و موظف شوند با نظارت و همکاری دستگاههای فرهنگی و امدادی، فضاهای روباز و مجاز و به دور از مراکز مسکونی و تجاری در نقاط مختلف شهرها جهت بر پایی آیین ملی جشن چهارشنبه سوری درنظر بگیرند تا با حضور و مشارکت والدین و خانواده ها نظارت و کنترل بهتری بر روی فرزندان صورت گرفته و از آسیب ها و صدمات وارد شده ناشی از حوادث این مراسم کاسته شود و با مشارکت و نظارت والدین و خانواده ها مراقب رفتارهای خطرناک و هنجارشکن برخی از افراد باشند و شرایطی را فراهم کنند تا چهارشنبه سوری با تعدیل هیجانات کاذب و مدیریت رفتارهای فرزندان مراسمی به نسبت ایمن و شاد برگزار شود.

شاید در توجه به پیشگیری و ایمنی مراسم چهارشنبه سوری، ایجاد محدودیت برای نوجوانان و جوانان در استفاده از انواع مواد محترقه و مواد مواد منفجره و آتش بازی غیر متعارف و ... زیاد جالب نباشد ولی با آموزش و آگاهی دادن می توان با توجه به تاریخچه و آداب و رسوم چهارشنبه سوری از جشن های باستانی و نخستین جشن از مجموعه جشن‌ها و مناسبت‌های نوروزی در ایران با نشان دادن این موضوع که این امر با سلامت و زندگی آنها مرتبط است در متقاعد کردن نوجوانان و جوانان موفق کار کرد و جلوی سوء استفاده و انجام رفتارهای غیر متعارف و پر خطر و ایجاد آداب و رسم من درآوری و آسیب زدن به جان و مال دیگران را در این مراسم توسط عده ای محدود را گرفت و بتوان از بروز حوادث ناگوار  و رفتارهای پر خطر در چهارشنبه سوری جلوگیری کرد.

با توجه به اینکه در اکثر فضاهای شهری امکان بر افروختن آتش وجود ندارد شایسته است تا شهرداری ها در سراسر کشور مکانی را برای اجرای درست مراسم چهارشنبه سوری برای شهروندان مهیا کند. آتش افروختن و ایجاد سر و صدا در خیابان ها، کوچه ها و پارکها و ... باعث تعرض به حقوق افراد آسیب پذیر جامعه می‌شود و بهتر است که این کار صورت نگیرد.

در نظر گرفتن مکان های مناسب شهری توسط شهرداری ها، جهت برپایی و برگزاری مراسم سنتی چهارشنبه سوری که از دیرباز در فرهنگ سنتی مردمان ایران زمین زنده نگاه داشته شده‌ است سبب می شود تا خانواده ها و جوانان بتوانند جهت برپایی جشن چهارشنبه سوری در آنجا شور، لذت،  شادمانی و هیجان ناشی از این جشن ملی و باستانی را در آنجا به درستی و به خوبی بروز دهند و به نوعی ترویج درست آداب، رسم و رسوم این آیین باستانی و جشن ملی ایرانی در آنجا شکل بگیرید و خانواده ها هم با شادمانی و نظارت، هدایت بهتری روی فرزندان خود در پیشگیری حوادث ناشی از چهارشنبه سوری داشته باشند و با شادکامی این مراسم را سپری کنند.

در صورت بروز هرگونه حادثه و مصدومیتی ضمن حفظ خونسردی با تلفن ۱۲۵ آتش نشانی و شماره ١١۵ اورژانس تماس بگیرید.