تعریف مختصری از صنایع دستی

آرینا خبر - رامین حسن زاده - صنایع دستی به انجام کار با دست گفته می شود که در آن لوازم کاربردی و تزئینی معمولا تنها با ابزار ساده ای ساخته می‌شود  و اساساً جنبه‌هایی هنری دارند و اغلب می تواند ارزش افزوده خوبی داشته باشد.

صنایع دستی بخشی از هنرهای سنتی، اصیل و با خلاقیت و ذوق اقوام ایرانی است که از قدمتی به تاریخ کهن ایران برخوردار می باشد و رشته های متنوعی را در زمینه های مختلف شامل می شود.

در صنایع دستی مواد خام با ذوق و خلاقیت هنری به نوعی فرآوری شده و با تبدیل به محصولات و کالاهای مصرفی، سرمایه ای، تزئینی و با جنبه زیبا شناختی معرف فرهنگ، هنر و تمدن مناطق مختلف جغرافیایی می باشد.

رامین حسن زاده - فعال رسانه ای و مدیر مسئول آرینا خبر

پایگاه خبری و اطلاع رسانی ایرانیان

ایران و کشورهای ایران باستان با پیشینه ای از تاریخ، تمدن و فرهنگ از برجسته ترین مناطق تولید کننده صنایع دستی با آثار زیبای هنری و فرهنگی دست ساز در جهان می باشند که نشان از اشتیاق مردم به این هنر دستی و محبوبیت و رونق تجارت صنایع دستی از گذشته در این مناطق می باشد.

از نظر سازمان صنایع دستی در ایران ۳۷۰ رشته صنایع دستی وجود دارد که در ۲۴ دسته قرار می‌گیرند و بخش مهم و قابل توجه ای از بازارهای سنتی در ایران مربوط به این صنعت و هنر است.

صنایع دستی  همواره در اشتغال و درآمدزایی مردم مناطق روستایی و عشایری نقش مهمی داشته است.

از جمله صنایع دستی برتر کشور که در سطح بین‌المللی مورد توجه قرار گرفته‌اند می‌توان به فرش‌های دستباف اشاره کرد که معرف بنیه فرهنگی و هنری ایران در جهان است.

توصیف خلاصه ای از شهرک های صنعتی 

به منطقه و شهرکی که در فاصله تعیین شده و حداقل ۲۰ کیلومتری از شهر اصلی گفته می‌شود که فقط شامل تعدادی کارخانه و کارگاه تولیدی می‌ باشد.

شهرک صنعتی منطقه‌ای است که به منظور توسعه صنعتی و متمرکزشدن تولیدات صنعتی در نظر گرفته شده است.

هدف از ایجاد شهرک صنعتی، توسعه صنعتی کشور در خارج از مناطق شهری است تا تاثیرات منفی بار صنعتی بر ساکنین شهری را به حداقل رسانده، آلایندگی را کم کرده و با دسترسی آسان به مسیر حمل و نقل، کمترین بار ترافیکی را در مناطق شهرنشین به بار آورد.

نقش موثر و مهم راه اندازی شهرک تخصصی صنایع دستی در استان مازندران

- مکان یابی درست و ایجاد شهرک های صنایع دستی گامی در راستای تحقق توسعه گردشگری پایدار در مازندران است.

- ایجاد شهرک‌های صنعتی‌ و تخصصی صنایع دستی از ضرورت‌های توسعه این بخش در استان مازندران و منطقه شمال ایران می باشد.

- وجود شهرک‌های صنعتی‌ صنایع دستی در استان مازندران می‌تواند با انسجام‌بخشی به فعالیت‌های این حوزه، زمینه را برای توسعه و رونق دادن صنایع دستی کشور فراهم کند.

- صنایع دستی ظرفیت‌های بسیار بالایی در زمینه اشتغال زایی و توانمندسازی اقشار مختلف جامعه دارد و می‌تواند بخش عمده‌ای از مشکلات اشتغال منطقه را حل کند.

- در شهرک‌های صنعتی‌ صنایع دستی، هنرمندان می توانند به صورت متمرکز محصولات خود را تولید کرده و مستقیما به خریداران و گردشگران ایرانی و خارجی عرضه کنند.

- ایجاد شهرک تخصصی صنایع دستی نقش مهمی در درآمدزایی و اشتغال زایی در استان مازندران خواهد داشت.

- یکی از اهداف برنامه‌های شرکت شهرک‌های صنعتی در حمایت از خوشه‌های صنعتی استان ها کمک به رشد و توسعه آنها در جهت تولید و اشتغال می باشد که ایجاد و راه اندازی شهرک های تخصصی صنایع دستی نقش غیر قابل انکاری می تواند در این زمینه در سطح استان مازندران داشته باشد.

- با تدوین یک برنامه ریزی و مکان یابی درست، شهرک های تخصصی صنایع دستی در استان مازندران می تواند دارای جاذبه‌ها و قابلیت‌های فراوان بوده و بهترین مکان برای معرفی خوشه صنایع دستی و گردشگری محسوب شود.

- با راه اندازی شهرک تخصصی صنایع دستی و گردشگری در استان مازندران، شاهد ایجاد صنعت پاک و معرفی فرهنگ و تمدن بومی این منطقه و رشد اقتصادی خواهیم بود.

- ایجاد و راه اندازی شهرک تخصصی صنایع دستی در استان مازندران نیازمند واگذاری زمین از منابع طبیعی و یا خرید زمین شخصی و تغییر کاربری آن می باشد که نیازمند برنامه ریزی و سرمایه گذاری است و در صورت مصوب شدن و در دستور کار قرار گرفتن یقینا موانع و مشکلات احتمالی، با همکاری مدیران ارشد اداری برطرف خواهد شد.

- راه اندازی شهرک تخصصی صنایع دستی و گردشگری در استان مازندران می تواند کمک کننده برندسازی و صادرات محصولات صنایع دستی بوده و فرصتی برای توسعه گردشگری هدفمند و صنایع دستی در منطقه باشد.

- در حال حاضر استان مازندران با داشتن هنرمندان برجسته صنایع دستی که گنجینه ای از هنر و مهربانی محسوب می شوند از داشتن شهرک تخصصی صنایع دستی و گردشگری محروم می باشند، با راه اندازی این شهرک های تخصصی می توانند غرفه ای دائمی و ثابت برای تولید، بازاریابی هدفمند و فروش محصولات صنایع دستی در منطقه را داشته باشند.

- رونق اشتغال و گردشگری، کاهش بیکاری مردم بومی و حل مشکلات اقتصادی از مهم‌ترین اهداف ایجاد شهرک‌های تخصصی صنایع‌دستی و گردشگری در استان مازندران می تواند باشد.

- استان مازندران با جاذبه‌های طبیعی و منحصربه‌فرد خود سالانه مسافران و گردشگران زیادی را به خود جذب می‌کند وجود شهرک‌های تخصصی صنایع‌دستی و گردشگری در آن می تواند بر جذابیت این استان اضافه کند.

- راه اندازی شهرک‌های تخصصی صنایع‌دستی و گردشگری در استان مازندران می تواند در اشتغال پایدار بانوان هنرمند و کارآفرین و کمک به اقتصاد خانواده های بومی موثر باشد و محیط کاری مناسبی را برای اشتغال بانوان فراهم آورد.

- راه اندازی شهرک‌های تخصصی صنایع‌دستی و گردشگری در استان مازندران می تواند در برندسازی، رونق تولید، بازاریابی، فروش و صادرات پوشاک ایرانی موثر باشد.

- در شهرک‌های تخصصی صنایع‌دستی و گردشگری در استان مازندران می توان بر روی معرفی صنعت بسیار مهم، سالم و متنوع غذاهای سنتی، بومی و محلی مازندران به گردشگران ایرانی و خارجی هم به خوبی کار کرد که درآمدزایی بالایی خواهد داشت و سبب رونق اقتصادی منطقه می گردد.

- در شهرک‌های تخصصی صنایع‌دستی و گردشگری، دستگاه های اداری مربوطه بهتر می توانند با نگاه حرفه‌ای و با ایجاد زیر ساخت های لازم و با نظارت و ارائه تسهیلات ارزان‌قیمت و انواع حمایت ها، آموزش ها و معافیت ها و ... ضمن ایجاد اشتیاق و رغبت برای حضور منسجم و متمرکز هنرمندان و تولید کننده ها صنایع دستی همراه با ایجاد نمایشگاه ها و غرفه‌های دائمی، در بسته بندی حرفه ای محصولات، در بازاریابی، فروش، صادرات، معرفی و تبلیغات کالاهای صنایع دستی منطقه به بازارهای جهانی که دارای هویت و فرهنگ مازندران است همکاری و پشتیبانی لازم را از تولیدکنندگان و هنرمندان داشته باشند.

- با راه اندازی شهرک های تخصصی صنایع دستی در استان مازندران شایسته است تا مدیران مراکز اداری، اقتصادی و تجاری کشور جلوی ورود و واردات کالاهای بی کیفیت و ارزان قیمت صنایع دستی خارجی را بگیرند تا به تولید، فروش، برندسازی و رونق تولید محصولات صنایع دستی استان مازندران و کشور لطمه ای وارد نشود.

سخن آخر در خصوص شهرک های تخصصی صنایع دستی مازندران

- در حال حاضر ۴۰ شهرک و ناحیه صنعتی در مازندران فعالیت دارد.

- بیش از ۳۰۰ رشته صنایع‌دستی در کشور شناسایی‌شده که طبق اعلام مسئولان، ۸۰ رشته در مازندران فعالیت دارد و از این تعداد ۲۵ رشته بومی استان مازندران است.

- در حال حاضر استان مازندران از داشتن شهرک های تخصصی صنایع دستی و گردشگری محروم می باشد.

- با اینکه هم اکنون صنایع‌دستی استان مازندران متمرکز و منسجم نیستند و پراکنده می باشند ولی با داشتن جاذبه‌ها و تنوع خوب در ایام نوروز و فصل تابستان نمایشگاه‌های صنایع‌دستی پر رونق بوده و همواره مورد استقبال مسافران و گردشگران قرار می گیرند.

- یقینا ایجاد و راه اندازی شهرک های تخصصی صنایع دستی و گردشگری در سطح استان مازندران می تواند در رشد، توسعه و رونق اقتصادی و رفاه مردم بومی این منطقه موثر واقع شود.

- با توجه به ظرفیت‌های بالقوه‌ صنایع دستی در مازندران، ایجاد و راه اندازی شهرک های صنایع دستی در استان مازندران که یکی از نیازهای همیشگی این منطقه بوده تا این لحظه مورد غفلت و بی توجه ای قرار ‌گرفته است.

- به گزارش رسانه ها، طرح ایجاد و راه اندازی شهرک صنایع دستی در مازندران به اوایل دهه هشتاد (دو دهه قبل) بر می گردد که در آن زمان مشکل اعتبار و سپس تا الان مشکل مکان یابی و مشکل واگذاری زمین از منابع طبیعی مطرح شده است.

- در مکان یابی احداث شهرک های تخصصی صنایع دستی در استان مازندران به نظر می رسد که در مرحله اول و با توجه به اهمیت بعد نمایشگاهی شهرک های صنایع دستی، ورودی های استان مازندران مثل: رامسر، چالوس، آمل، سوادکوه و منطقه بهشهر  و گلوگاه می توانند به عنوان نقاط ایده ال برای احداث این شهرک های تخصصی مطرح گردد.

- صنایع دستی استان مازندران به سبب تولیدات موفق و زمینه‌های سنتی و فرهنگی متناسب، از جایگاه مناسبی برخوردار بود، اما متاسفانه این مهم در استان دچار چالش‌های بسیاری می باشد.

- صنایع دستی مازندران در کنار تولید ارزان قیمت، متاسفانه نتوانسته است درحوزه بازار و بازاریابی موفق عمل کند تا جایی که بسیاری از تولیدکنندگان این آثار با مشکل فروش و شناساندن تولیدات با ارزش خود دست و پنجه نرم می‌کنند.

- واردات کالاهای بی کیفیت و ارزان قیمت صنایع دستی خارجی توسط برخی تجار اتاق بازرگانی و ... نیز به تولید و فروش صنایع دستی در مازندران و کشورلطمه وارد کرده است و فروش صنایع‌دستی ایرانی را با مشکل مواجه کرده است.

- بسته بندی حرفه ای، بازاریابی، فروش و صادرات مهمترین معضل صنایع دستی در مازندران می باشد.

- برخی از رشته های صنایع دستی اشباع شده است که باید در این راستا نیازسنجی صورت گیرد تا براساس تمایل واستقبال مردم و نیاز بازار های فروش، برنامه ریزی مناسب جهت تولیدات برای بازارهای هدف داخلی و خارجی به درستی انجام پذیرد.

- با توجه به مزیت های بالایی صنایع دستی از نظر اقتصادی، صادراتی، معرفی فرهنگ غنی ایرانی و ... ایجاد و تاسیس شهرک های صنایع دستی در استان مازندران می تواند به عنوان موضوع اولویت‌دار جهت پیگیری مدیران اداری مازندران در هیئت دولت مطرح گردد.

- با توجه به ظرفیت‌های بی‌شمار صنایع دستی در اقتصاد منطقه شمال ایران و استان مازندران، نیازمند حمایت و توجه بیشتر از سوی دولتمردان، سازمان‌های مرتبط و مدیران اداری است.

- کم هزینه بودن، آموزش کوتاه مدت، بازار خوب و ارزش افزوده مناسب و ... از ویژگی‌های صنایع دستی است.

- با توجه به ظرفیت‌ و توانمندی های بی‌شمار صنایع دستی در اقتصاد و فرهنگ کشور و منطقه شمال ایران و استان مازندران، فعالیت هنرمندان در کارگاه‌های کوچک خانگی که فاقد توجیه اقتصادی مناسب است - حمایت، مساعدت، پیگیری بیشتر و بهتر مسئولان و مدیران اداری را برای اخذ موافقتنامه اصولی، واگذاری یا خرید زمین مناسب، تشویق و جذب سرمایه گذاران و ... جهت پیشبرد احداث و راه اندازی شهرک های صنایع دستی در استان مازندران را با کمک مصوبه هیئت دولت و همراهی مشترک مدیران ارشد اداری کشور را الزامی می نماید.

منابع استفاده شده:

https://www.tasnimnews.com/fa/news/1394/09/07/928911

https://www.tahlilbazaar.com/news/103330

https://www.tahlilbazaar.com/news/29236

https://www.mehrnews.com/news/4317928

https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%B5%D9%86%D8%A7%DB%8C%D8%B9_%D8%AF%D8%B3%D8%AA%DB%8C

https://arahonar.com/%D8%B5%D9%86%D8%A7%DB%8C%D8%B9-%D8%AF%D8%B3%D8%AA%DB%8C-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D8%9F/

https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%B4%D9%87%D8%B1%DA%A9_%D8%B5%D9%86%D8%B9%D8%AA%DB%8C

https://www.isna.ir/news/mazandaran-17755

https://www.irna.ir/news/83843352

https://www.yjc.news/fa/news/5409317

https://www.irna.ir/news/83410404

https://www.bloghnews.com/report/296515

https://www.yjc.news/fa/news/4318978

https://www.irna.ir/news/6757878

https://www.isna.ir/news/92010200152

https://www.isna.ir/news/mazandaran-26797

https://www.farsnews.ir/news/8808160814

https://www.farsnews.ir/mazandaran/news/13980502001123

https://www.ostan-mz.ir/news/101335