مازندران – آرینا خبر – رامین حسن زاده – در معادلات پیچیده ژئوپلیتیک خلیج فارس، حاکمیت بر جزایر، نه تنها یک مسئله مرزی، بلکه کلیدی‌ترین متغیر در تعیین توازن قدرت و امنیت دریایی است.

در حالی که ایران بر حاکمیت خود بر جزایر تنب بزرگ، تنب کوچک و ابوموسی تأکید مستمر دارد، با یک چالش استراتژیک در دو جزیره دیگر از منظومه پنج‌گانه خود روبه‌رو است.

   رامین حسن زاده - فعال رسانه ای و مدیر مسئول آرینا خبر 

     پایگاه خبری و اطلاع رسانی ایرانیان

آریانا و زرکوه

 این دو جزیره، اگرچه از نظر جغرافیایی و تاریخی بخشی از قلمرو ملی ایران هستند، اما به دلیل پیچیدگی‌های دوران گذار سیاسی در منطقه که ابتدا توسط انگلستان اشغال شده و سپس به بهانه ماهیگیری و غیر مسکونی بودن توسط امارات بهره برداری شد، از تثبیت حاکمیت کامل و بی‌چون و چرا ایران رهایی نیافته‌اند.

میراث دوران گذار سیاسی و خلأ حاکمیتی ایران و دسیسه انگلستان و سوء استفاده امارات ریشه های بحران جزایر آریانا و زرکوه

بسیاری از تحلیلگران معتقدند که ریشه مسئله جزایر ایرانی آریانا و زرکوه در خلئی است که در دوران گذارِ قدرت‌های منطقه‌ای و پیش از تثبیت ساختارهای جدید در خلیج فارس ایجاد شد.

در آن مقطع حساس، عدم تثبیت رسمی و دیپلماتیکِ حاکمیت بر جزایر غیر مسکونی آریانا و زرکوه، فرصتی را برای سوء استفاده و تغییر در موازنه قدرت با کمک انگلستان بر علیه ایران فراهم آورد.

این واقعیت که این دو جزیره در چرخه مدیریت مستقیم حاکمیتی ایران قرار نگرفتند، باعث شده است که امروزه با چالش‌های حقوقی و امنیتیِ جدیدی مواجه باشیم و هر روز کشور امارات با کمک قدرت های جهانی و حمایت کشورهای عربی به نا حق مدعی سه جزیر بسیار مهم دیگر ایرانی در خلیج فارس باشد.

این وضعیت خلأ حاکمیتی ایران بر جزایر آریانا و زرکوه ، برخلاف سه جزیره دیگر، نوعی «حاکمیتِ نیمه‌تمام» را رقم زده که می‌تواند در محاسبات امنیتی منطقه، خلأهایی ایجاد کند.

 ضرورت بازپس‌گیری؛ فراتر از یک مطالبه مرزی

باید توجه داشت که مطالبه حاکمیت بر آریانا و زرکوه، صرفاً یک بحث مرزی ساده نیست، بلکه ضرورتی برای «تکمیل زنجیره دفاعی» و بازپس‌گیری مالکیت بر دارایی‌های جغرافیایی است که در دوران گذار، به طور کامل تثبیت نشده‌اند.

این ضرورت از دو منظر قابل بررسی است:

۱. منظر امنیتی:

زنجیره دفاعی ایران در خلیج فارس زمانی کامل می‌شود که تمام نقاط استراتژیک و جزایر موجود در این پهنه، تحت کنترل و مدیریت مستقیم حاکمیت ملی باشند.

وجود هرگونه مدیریت غیرمرکزی در جزایر آریانا و زرکوه، می‌تواند زنجیره اطلاعاتی و پدافندی ایران را در این منطقه دچار گسست کند.

۲ منظر حقوقی و مالکیت:

از منظر حقوق بین‌الملل، دارایی‌های جغرافیایی که بر اساس حق تاریخی متعلق به یک کشور هستند، باید تحت مدیریت قانونی آن کشور قرار گیرند.

عدم تثبیت حاکمیت در دوران گذار، نباید به معنای از دست رفتن حق مالکیت باشد؛ بلکه این یک «بحران حاکمیتی» است که باید از طریق ابزارهای حقوقی بین‌المللی حل‌وفصل شود.

راهبرد پیش رو - از دیپلماسی تا تثبیت حاکمیت

برای عبور از این وضعیت، ایران نیازمند یک رویکرد دوگانه است: نخست، تقویت ظرفیت‌های دیپلماتیک برای ارائه مستندات تاریخی و حقوقی در مجامع بین‌المللی، و دوم، تدوین استراتژی‌های دفاعی که بتواند حضور حاکمیت ملی را در این دو جزیره تثبیت کند.

مطالبه حاکمیت بر جزایر آریانا و زرکوه، نباید به عنوان یک موضوع حاشیه‌ای نگریسته شود؛ بلکه باید به عنوان یکی از ارکان اصلی در سیاست‌های کلان دفاعی و خارجی کشور، در اولویت قرار گیرد.

تکمیل این زنجیره، نه تنها امنیت مرزهای دریایی ایران را تضمین می‌کند، بلکه جایگاه ایران را به عنوان قدرت اصلی و حاکم بر حقوقِ منطقه، تثبیت خواهد کرد.

نتیجه‌گیری

در نهایت، حاکمیت ملی بر تمام نقاط قلمرو، یک اصل غیرقابل‌مذاکره است.

بازپس‌گیری و تثبیت حاکمیت ایران بر جزایر آریانا و زرکوه، معنای واقعی «تمامیت ارضی» را برای ایران رقم خواهد زد و زنجیره دفاعی کشور را در برابر هرگونه تهدید یا نفوذ بیگانه، به شکلی کامل و خلل‌ناپذیر درخواهد آورد.

آرینا خبر

پایگاه خبری و اطلاع رسانی ایرانیان

http://www.arinakhabar.ir

 تلگرام – آرینا خبر

https://t.me/arinakhabar1

تلگرام – آرینا سلامت

https://t.me/ArinaHealth1

 ایتا - آرینا خبر

https://eitaa.com/Arinakhabar

 ایتا - آرینا سلامت

https://eitaa.com/ArinaHealth

 بله – آرینا خبر

https://ble.ir/join/9ebqw434JY

بله – آرینا سلامت

https://ble.ir/join/BuQjtFN8nA

 روبیکا – آرینا خبر

https://rubika.ir/Arinakhabar

روبیکا – آرینا سلامت

https://rubika.ir/ArinaHealth

 آپارات آرینا خبر

https://www.aparat.com/arinakhabar