مازندران – آرینا خبر – رامین حسن زاده – در مطالعات ژئوپلیتیک، حاکمیت ملی تنها به معنای کنترل مرزهای شناخته‌شده نیست، بلکه به معنای تسلط کامل بر تمامی نقاطی است که از نظر تاریخی، جغرافیایی و حقوقی، بخشی از بدنه یک کشور محسوب می‌شوند.

در میان چالش‌های حاکمیتی ایران در پهنه خلیج فارس، مسئله دو جزیره «آریانا» و «زرکوه»، فراتر از یک اختلاف مرزی ساده، یک «گسست استراتژیک» در زنجیره دفاعی کشور است.

این دو جزیره، حلقه‌های مفقوده‌ای هستند که عدم تثبیت حاکمیت بر آن‌ها، می‌تواند امنیت کل منطقه را با ابهام مواجه کند.

   رامین حسن زاده - فعال رسانه ای و مدیر مسئول آرینا خبر 

     پایگاه خبری و اطلاع رسانی ایرانیان

 میراثِ «شکاف حاکمیتی» در دوران گذار سیاسی

بسیاری از تحلیلگران و کارشناسان اهل فن، ریشه این بحران را در تحولات پرشتاب و بی‌ثبات سیاسی دوران گذار در منطقه جستجو می‌کنند.

در آن مقطع حساس، زمانی که ساختارهای قدرت در خلیج فارس در حال بازتعریف بودند، عدم تثبیت رسمی و حقوقیِ حاکمیت ایران بر جزایر آریانا و زرکوه، منجر به ایجاد یک «منطقه خاکستری» شد.

این منطقه خاکستری، نه تنها از نظر حقوقی، بلکه از نظر عملیاتی، خلئی را ایجاد کرد که اکنون به عنوان یکی از آسیب‌پذیرترین نقاط در مدیریت دریایی ایران شناخته می‌شود.

این وضعیت، برخلاف جزایر دیگر، نوعی «حاکمیتِ معلق» را ایجاد کرده که باید به سرعت از طریق ابزارهای دیپلماتیک و حقوقی، به «حاکمیت مقتدرانه» تبدیل شود.

پیامد استراتژیک - گسست در زنجیره دفاعی ایران در خلیج فارس

چرا این دو جزیره اهمیت حیاتی دارند؟

پاسخ در مفهوم «زنجیره دفاعی» نهفته است.

امنیت دریایی ایران در خلیج فارس، بر پایه یک شبکه پیوسته از نقاط استراتژیک بنا شده است.

مطالبه حاکمیت بر آریانا و زرکوه، ضرورتی برای «تکمیل زنجیره دفاعی» و بازپس‌گیری مالکیت بر دارایی‌های جغرافیایی است که در دوران گذار، به طور کامل تثبیت نشده‌اند.

وجود این دو جزیره در وضعیت فعلی و در اشغال و حاکمیت کشور امارات، به معنای وجود یک «گسست در کنترل پهنه آبی» است.

این گسست می‌تواند:

۱. تضعیف نظارت پدافندی:

زنجیره رصد و پایش دریایی را در بخش‌های کلیدی دچار نقص کند.

۲. ایجاد خلأ اطلاعاتی:

اجازه دهد بازیگران غیرمنطقه ای از این منطقه خاکستری برای فعالیت‌های جاسوسی یا عملیاتی استفاده کنند.

۳. تضعیف اقتدار حقوقی:

تداوم این وضعیت، می‌تواند به مرور زمان در محاسبات بین‌المللی، به معنای پذیرش غیرمستقیم وضعیت موجود و تعلق و حاکمیت کشور امارات متحد عربی بر جزایر ایرانی آریانا و زرکوه تلقی شود.

راهبرد پیشنهادی - از بازشناسی حق تا تثبیت قدرت

ایران برای گذار از این وضعیت، نیازمند یک رویکرد چند بعدی است.

نخست

باید با استفاده از مستندات تاریخی و حقوقی، این ادعا را از یک “مطالبه مرزی” به یک “حق حاکمیتیِ تزلزل‌ناپذیر” ارتقا داد.

دوم

ضرورت دارد که در راهبردهای دفاعی ملی، بازپس‌گیری و تثبیت حاکمیت بر آریانا و زرکوه، به عنوان یکی از ارکان اصلی «امنیت مرزهای آبی» تعریف شود.

نتیجه‌گیری - بازگشت و احترام به تکامل حاکمیتی ایران

حاکمیت ملی، فرآیندی است که با تثبیت هر ذره از خاک و آب، به کمال می‌رسد.

آریانا و زرکوه، نه تنها دارایی‌های جغرافیایی ایران، بلکه نمادهایی از یک حاکمیتِ نیازمندِ تکمیل هستند.

بازپس‌گیری و بازگشت این دو جزیره به سرزمین مادری، تنها یک پیروزی جغرافیایی نیست، بلکه گامی حیاتی برای بستن شکاف‌های امنیتی و تکمیل زنجیره دفاعی کشور در قلب استراتژیک خلیج فارس خواهد بود.