مازندران – آرینا خبر – رامین حسن زاده – در دنیای امروز با بالا رفتن سطح سواد عمومی و افزایش انتظارات به حق جامعه تحصیلکرده الزام به دریافت گواهی بهداشت و گواهی استاندارد و گواهی آنالیز محصول برای محصولات گیاهی از جمله برنج مازندران دیگر یک انتخاب نیست بلکه یک ضرورت انکارناپذیر در راستای حفظ سلامت جامعه و ارتقای کیفیت این محصول ارزشمند و حمایت از منافع کشاورزان و مصرف‌کنندگان می باشد.

این فرآیند که با عنوان شناسنامه‌دار کردن برنج از آن یاد می‌شود، در حال تبدیل شدن به یک الزام قانونی و جدی‌ترین راهکار برای مقابله با چالش‌های اساسی این صنعت غذایی در کشور است.

  رامین حسن زاده - فعال رسانه ای و تبلیغاتی و مدیر مسئول آرینا خبر 

   پایگاه خبری و اطلاع رسانی ایرانیان

برنج در استان مازندران بخش مهمی از هویت کشاورزی و اقتصادی این استان را شامل می شود و از آن به عنوان یک محصول استراتژیک غذایی یاد می شود.

هویت دار شدن و شناسنامه دار برنج مازندران می تواند در حفظ بازار و ایجاد یک برند ملی معتبر تجاری موثر واقع گردد و اعتماد از دست رفته را به بازار این محصول بازگرداند.

وجود هویت و مشخص شدن کیفیت محصول برنج همراه با یک نظام نظارتی دقیق از تولید تا فروش که تضمین کننده سالم بودن برنج تولیدی از هر گونه آثار باقی مانده از سموم و کودهای شیمیایی و بار میکروبی احتمالی و تقلب و مخلوط کردن برنج مرغوب با برنج خارجی باشد می تواند ارزش واقعی این محصول را با جایگاه فعلی آن در بازار و زنجیره تامین ارتقاء دهد.

با ثبت هویت محصول برنج از مزرعه تا سفره، دیگر واسطه‌ها نمی‌توانند بدون رقابت بر سر کیفیت، سود اصلی را از آن خود کنند و منافع واقعی تولید به کشاورز می‌رسد.

درج کد رهگیری در شناسنامه برنج تولیدی می تواند ابزار قدرتمند برای جلوگیری از فروش برنج‌های بی‌کیفیت و مخلوط شده به نام مازندران باشد.

افزایش تغذیه سالم و سلامت و امنیت غذایی مردم

با هویت دار شدن و شناسنامه دار برنج مازندران یک سیستم نظارتی کارآمد می تواند تضمین‌کننده سلامت و بهداشت محصول نهایی برنج در استان مازندران باشد.

موضوعی که با وجود هشدارهای کارشناسی درباره مصرف بی‌رویه و غیر علمی سموم و کودهای شیمیایی در برخی مزارع مازندران از اهمیت حیاتی برخوردار است.

گواهی نامه های: بهداشت، استاندارد و آنالیز محصول برنج

الزام به دریافت و داشتن این گواهی نامه ها و مشخص شدن نام کشاورز و تولیدکننده تا نام فروشنده و نام برند فروشگاه می تواند فرآیندی باشد که هر کدام جنبه ای از کیفیت و سلامت را برای مردم در تغذیه سالم تضمین می کند.

گواهی سلامت و بهداشت محصول

 این گواهی توسط وزارت بهداشت و سازمان غذا و دارو و با همکاری دانشگاه های علوم پزشکی صادر می‌شود و تضمین می‌کند که برنج از نظر وجود فلزات سنگین مانند آرسنیک و سموم کشاورزی و آفت‌کش‌ها و آلاینده‌های میکروبی، ایمن و قابل مصرف است.

گواهی استاندارد محصول

این گواهی توسط سازمان ملی استاندارد ایران صادر می‌شود و تضمین می‌کند که محصول از نظر ویژگی‌های فیزیکی و شیمیایی مانند میزان خلوص، رطوبت، دانه‌شکسته، عطر و طعم، با استانداردهای ملی تعیین‌شده مطابقت دارد.

گواهی آنالیز محصول

آنالیز محصول، یک برگه کامل از نتایج آزمایشگاهی است که تمام مؤلفه‌های تعریف و ذکر شده در گواهی سلامت و استاندارد را به صورت عددی و دقیق بازگو و تأیید می‌کند.

این گواهی به نوعی جزئیات کیفیت و سلامت محصول را شفاف می‌کند.

الزامات قانونی هویت دار شدن و شناسنامه دار برنج مازندران

هویت دار شدن و شناسنامه دار برنج مازندران و دریافت گواهی سلامت برای تمام برنج‌های ایرانی و خارجی می بایست هر چه سریعتر الزامی شود.

این موضوع با تأکید بر رعایت استانداردهای غذایی برای محصولاتی مانند برنج باید هر چه سریعتر به طور جدی دنبال می‌شود.

چرا که این موضوع تا الان از طرف دستگاه‌های متولی دولتی و حکومتی در پیشگیری و کاهش بیماری های سخت در بین مردم کشور مخصوصا در بین استان های شمالی و استان مازندران مورد غفلت و بی توجه ای قرار گرفته و هیچ نظارت و برنامه ای در این خصوص مشاهده نمی گردد.

امروزه شناسنامه دار شدن و داشتن گواهی نامه های سلامت و بهداشت برای محصولات گیاهی از جمله برنج مازندران و توجه بیشتر به  ایمنی مواد غذایی و توجه بهتر و بیشتر به سالم بودن محصولات کشاورزی و محصولات باغی از هر گونه آلودگی و باقی مانده آثار بار میکروبی و باقی مانده آثار سموم و کودهای شیمیایی و توجه به سلامتی مردم در پیشگیری از بروز و پیدایش بیماری های سخت و اهمیت دادن به تغذیه سالم مردم مورد تأکید جدی کارشناسی می باشد.

اهداف استراتژیک طرح شناسنامه دار شدن برنج مازندران

در طرح شناسنامه دار کردن برنج در استان مازندران اهداف مهم و کلیدی می تواند دنبال شود که شامل موارد زیر می باشد:

- شفافیت بازار و جلوگیری از تضییع حقوق کشاورز

برنج مازندران یک نام و یک برند تجاری معتبر در کشور می باشد اما این اعتبار همواره به سود کشاورز و مردم این استان نمی باشد.

چرا که واسطه ها در بازار سود اصلی محصول برنج را که با رنج و سختی کشاورز تولید می شود به جیب می زنند و کشاورز مازندرانی سهم شایسته ای از ارزش افزوده زحمت خویش دریافت نمی کند.

- اطمینان‌بخشی و حفظ سلامت مصرف ‌کننده

با شناسنامه دار شدن برنج مازندران، مصرف‌کننده از اصیل بودن برنج خریداری‌شده اطمینان پیدا می‌کند.

اطلاعات کاملی شامل: نام مزرعه مبدا، نام کشاورز، نوع و رقم برنج، نوع کود و آفت‌کش‌های مصرفی، زمان برداشت، نام شالی‌کوبی، شیوه بسته‌بندی و گواهی سلامت، گواهی استاندارد و گواهی آنالیز محصول به او ارائه می‌شود که نقشی کلیدی در حفظ سلامت عمومی جامعه دارد.

- بازاریابی هوشمند، برندینگ و افزایش درآمد

برندسازی و ارائه محصول برنج دارای هویت واحد می تواند ارزش و جایگاه تجاری برنج مازندران را افزایش دهد و امکان صادرات هدفمند و سودآورتر را فراهم ‌کند تا جایگاه واقعی و بهتری برای برنج مازندران در بازارهای داخلی و بین‌المللی فراهم گردد.

- مقابله با تقلب و مخلوط کردن با برنج بی کیفیت خارجی و احتکار

وجود شناسنامه و کد رهگیری و رصد برنج مازندران در شبکه توزیع کشور می تواند از تقلب‌هایی مانند مخلوط کردن برنج مازندران با برنج‌های بی‌کیفیت خارجی و یا احتکار برنج جلوگیری ‌کند.

در خاتمه ذکر این نکته اهمیت دارد که:

ساماندهی، نظارت و شناسنامه‌دار کردن همه مزارع برنج و مشخص شدن نام کشاورز و تولید کننده و مشخص شدن نام شالی‌کوبی یا برنجکوبی و برندسازی و بسته‌بندی حرفه‌ای، شفافیت انبارداری و درج کد رهگیری از تولید تا فروش در فروشگاه ها می تواند گام مهمی باشد برای تبدیل برنج مازندران به یک برند معتبر صنایع غذایی برای صادرات و یک تحول بنیادین و پایدار برای اهمیت دادن به حفظ سلامت مردم و ایجاد شفافیت اقتصادی و احیای جایگاه واقعی برنج مازندران به عنوان یکی از مهمترین و معتبرترین محصولات کشاورزی ایران باشد.

در ساماندهی و شناسنامه دار کردن برنج مازندران موانع و چالش های از جمله: ملاحظات و هزینه های اقتصادی برای کشاورزان خرد، زیرساخت‌های فناوری و اینترنت و انبارداری، پیچیدگی‌های زنجیره تأمین و فروش و دیدگاه‌های متضاد درباره امکان نا‌پذیری شناسنامه دار شدن و ارائه محصول سالم به شهروندان ایرانی وجود دارد که کار را کمی سخت می کند.

اما شناسنامه‌دار کردن برنج مازندران، گامی ضروری برای ایجاد زنجیره‌ای ارزشمند، شفاف، عادلانه و قابل اعتماد است که منافع آن به مصرف‌کننده، کشاورز و تولید کننده و اقتصاد کلان ملی و شهروندان ایرانی در تغذیه سالم از محصولات کشاورزی بازمی‌گردد.

ضرورت شناسنامه‌دار شدن برنج مازندران فراتر از یک الزام اداری می باشد و این طرح به دنبال ایجاد تحولی بنیادین در اقتصاد کشاورزی و ارائه محصولات سالم کشاورزی به شهروندان ایرانی می باشد.