مازندران – آرینا خبر – رامین حسن زاده – سالها است که دستیاران و رزیدنتهای آموزش تخصص پزشکی در ایران با فشار کاری طاقت فرسا و حقوق ناچیز دست وپنجه نرم میکنند.
طبق نقل قول ها و روایتهای متعدد، تحقیر و بیاحترامی سیستماتیک از سوی برخی از اساتید و برخی از دانشجویان سالبالایی به بخش جدایی ناپذیر دوران آموزشی و کاری دستیاران و رزیدنتهای پزشکی تبدیل شده است.
معضلی که زنگهای خطر را برای آینده نظام سلامت کشور و فروپاشی آن به صدا درآورده است چرا که پزشکان عمومی رغبت و تمایل کمتری برای ادامه تحصیل در رشته های تخصصی علوم پزشکی دارند.
رامین حسن زاده - فعال رسانه ای و مدیر مسئول آرینا خبر
پایگاه خبری و اطلاع رسانی ایرانیان
خشونت کلامی و تحقیر - روایتی تکراری
بر اساس یافتههای یک مطالعه کیفی بر روی دستیاران تخصصی پزشکی در دانشگاه علوم پزشکی ایران، آنها با چالشهای متعددی از جمله بیعدالتی، توهین، قلدری و فشار کاری بیش از حد مواجه هستند.
و مواردی نظیر خشونت کلامی و تحقیر بهعنوان بخشی از تجربه روزمره آنها گزارش شده است.
واقعیتی که خانواده از آن بی خبر هستند که چگونه عزیزان آنها در مراکز و بیمارستان های آموزشی و درمانی کشور تحت فشار و تحقیر و توهین و خشونت های کلامی قرار می گیرند.
گفته می شود که تحقیر و توهین و بی احترامی و خشونت های کلامی سیستمی و رایج در مراکز و بیمارستان های آموزشی و درمانی کشور معمولا از سوی پزشک ارشد یا پزشک اتند صورت می گیرد که آزارهای فراوانی به دستیاران و رزیدنتها آموزش تخصص پزشکی سال اولی وارد می کنند.
به گفته برخی از رزیدنتها و دستیاران پزشکی این رفتارها صرفاً محدود به برخوردهای موردی نبوده و از سوی اتند یا پزشک ارشد و با تجربه و یا پزشک حاضر در بیمارستان به عنوان مدیر تیم درمان بیماران و استاد و حتی به اصطلاح سالبالایی صورت می گیرد.
گفته می شود که اتند یا پزشکان ارشد و با تجربه که در سلسله مراتب جایگاه بالاتری در آموزش و درمان و امور اداری در بیمارستان ها و مراکز آموزشی و درمانی دارند آزار فراوانی بعضاً از روی عقده گشایی به دستیاران سالاولی آموزش تخصص پزشکی منتقل میکنند که این موضوع نشان دهنده مشکل سلامت روان در بین آنها است.
البته نا گفته نماند که خود پزشکان ارشد و با تجربه و یا پزشک حاضر در بیمارستان به اصطلاح سالبالایی که عنوان اتند را دارند خود نیز قربانی تحقیر سیستماتیک در مراکز درمانیی و بیمارستانی دانشگاه های علوم پزشکی کشور هستند.
خشونت کلامی و تحقیر دستیاران و رزیدنتها آموزش تخصص پزشکی به شخصیت و روح و روان آنان آسیب جدی وارد می کند که در برخی از موارد گزارش های خودکشی این نخبگان نجیب که سرمایه های ارزشمند کشور هستند متاسفانه منتشر می گردد.
نقل قول ها حکایت از آن دارد که در مراکز و بیمارستان های آموزشی و درمانی کشور از سوءاستفاده برخی از اساتید اتند از دستیاران و رزیدنتها پزشکی بهعنوان واقعیتی تلخ در نظام آموزشی پزشکی در کشور یاد می شود.
در گزارشهای متعدد در فضای مجازی آمده که برخی از اساتید اتند حقیقتاً فقط نام معلم و استاد بودن را با خود حمل میکنند و از منافع مالی و اداری آن بهره میگیرند و عملاً با تحت فشار قرار دادن دستیاران و رزیدنتها آنان را مجبور به بیگاری و انجام کارهای سخت و مجانی می کنند.
عواقب ناگوار - از فرسودگی تا خودکشی دستیاران و رزیدنتها
تحقیقات نشان میدهد که قلدری در محیط کار تأثیر منفی قابلتوجهی بر کیفیت زندگی حرفهای دستیاران و رزیدنتها پزشکی دارد و پیامدهایی چون افزایش استرس، فرسودگی شغلی و مشکلات روانی را بهدنبال دارد.
این معضل در کنار فشار کاری بالا و مشکلات معیشتی، به بحرانی انسانی دامن زده است که آمار خودکشی در میان دستیاران و رزیدنتها گواه تلخی بر آن است.
جالب آنکه ظاهرا هیچ کدام از پزشکان اتند در خصوص خودکشی دستیاران و رزیدنتهای پزشکی مورد بازخواست قرار نگرفتند و هیچ نظارتی بر روی عملکرد پزشکان اتند وجود ندارد و آنان غیر مستقیم توسط سیستم اداری وزارت بهداشت و آموزش پزشکی و دانشگاه های علوم پزشکی مورد حمایت واقع می شوند.
به گفته کارشناسان خودکشی رزیدنتها و دستیاران پزشکی ناشی از استرس فراوان و همچنین ناشی از فشار کار و البته تحقیر و توهین و خشونت های کلامی بی ادبانه می باشد که به آنان وارد و تحمیل می شود.
ضرورت بازنگری در نظام آموزشی پزشکی
آنچه در این میان نگرانکنندهتر است عادیشدن دردناک این رفتارهای غیر اخلاقی در برخی از دانشگاههای علوم پزشکی کشور برای رزیدنتها و دستیاران پزشکی است.
جایی که نحوه برخورد با اشتباهات علمی و کاری رزیدنتها و دستیاران به صورت سلیقهای و نه بر اساس قانون انجام میشود.
کارشناسان معتقدند نظام آموزشی پزشکی نیازمند بازنگری اساسی در ساختار سلسله مراتبی خود و ایجاد سازوکارهای نظارتی برای جلوگیری از تحقیر و بیاحترامی به دستیاران و رزیدنتها پزشکی است.
چرا که تداوم این روند نه تنها سلامت روان نسل آینده پزشکان متخصص کشور را به خطر میاندازد و بر شخصیت و روان آنان تاثیر منفی می گذارد، کیفیت خدمات درمانی کشور را نیز تحت تأثیر قرار میدهد.